Leerplicht.jpg

Meestgestelde vragen


Categorieën

De leerplichtambtenaar

Wat zijn de belangrijkste taken van de leerplichtambtenaar?

De belangrijkste taken van de leerplichtambtenaar zijn:

  • Onderzoek verrichten naar oorzaken en achtergronden van ongeoorloofd schoolverzuim en onrechtmatig ziekteverzuim;
  • Doorverwijzen naar de noodzakelijke instanties;
  • Bemiddelen bij verwijdering, bij herplaatsing op een andere school en bij conflicten tussen ouders/leerlingen en de school;
  • Deelname aan Zorg Advies Teams, Multi Disciplinaire Teams en Jeugd Preventie Netwerken;
  • Verlenen van extra verlof vanwege andere gewichtige omstandigheden van meer dan tien schooldagen per jaar;
  • Opmaken van beschikkingen en beoordelen van aanvragen voor vervangende leerplicht;
  • Opmaken van beschikkingen en beoordelen van aanvragen voor vrijstelling van de kwalificatieplicht;
  • Opmaken van beschikkingen en toetsing overgelegde verklaring voor vrijstelling van de inschrijfplicht;
  • Adviserende, controlerende en handhavende rol ten aanzien van extra vakantieverlof;
  • Adviserend en voorlichtende taak ten aanzien van ouders, scholen en ketenpartners m.b.t. leerplicht.
Welke gemeenten zijn aangesloten bij Team Leerplicht Regio Rivierenland?

De gemeenten Buren, Neder-Betuwe, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel maken deel uit van Team Leerplicht Regio Rivierenland: zij hebben zowel de leerplichtfunctie als de leerplichtadministratie bij de Regio ondergebracht. De gemeente Culemborg heeft de leerplichtadministratie bij de Regio neergelegd.

Wat zijn de verplichtingen van scholen ten aanzien van de Leerplichtwet?

In de Leerplichtwet staat dat de schoolleiding onder andere verplicht is om:

  • in- en uitschrijvingen van leerlingen binnen een week te melden aan de leerplichtambtenaar;
  • de aanwezigheid van leerlingen bij te houden, en ongeoorloofd afwezigheid vanaf een bepaalde norm te melden bij de leerplichtambtenaar. Schoolverzuim is een medeverantwoordelijkheid van de school.
  • in de schoolgids te vermelden hoe de school omgaat met ongeoorloofd schoolverzuim en hoe geprobeerd wordt het voortijdig schoolverlaten terug te dringen en te voorkomen;
  • contact met de leerplichtambtenaar op te nemen zodra men van plan is een leerling van school te verwijderen. Daarnaast is een school verplicht om te voldoen aan alle wettelijke verplichtingen alvorens een leerling daadwerkelijk te verwijderen;
  • de Onderwijsinspectie en de leerplichtambtenaar op de hoogte te stellen van een schorsing van een leerling van meer dan één dag.

Leerplicht en kwalificatiewet

Wie zijn verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat een kind naar school gaat?

In de eerste plaats zijn de ouders van een kind (of verzorgers of voogd) ervoor verantwoordelijk dat hun leer- of kwalificatieplichtige kind bij een school of onderwijsinstelling staat ingeschreven en dat hun kind naar school gaat en alle lessen volgt.

Daarnaast zijn jongeren vanaf 12 jaar ook zélf verantwoordelijk voor hun schoolbezoek. Jongeren zijn echter niet zelf verantwoordelijk voor hun inschrijving aan een school of onderwijsinstelling. Daarvoor zijn hun ouders, verzorgers en/of voogden verantwoordelijk. Jongeren zijn daarnaast ook niet zélf verantwoordelijk voor luxeverzuim (ongeoorloofd schoolverzuim vanwege niet toegekende vakantieverlof buiten de schoolvakanties om).

Vanaf welke leeftijd is een kind leerplichtig?
De leerplicht begint op de eerste schooldag van de maand volgende op die waarin een kind de leeftijd van vijf jaar bereikt. Een kind dat bijvoorbeeld op 14 maart 2015 zijn vijfde verjaardag viert, is vanaf 1 april 2015 leerplichtig.
Wanneer eindigt de volledige leerplicht?

De volledige leerplicht eindigt aan het einde van het schooljaar waarin:

  • de jongere de leeftijd van zestien jaar heeft bereikt; of
  • aan het einde van het schooljaar na afloop waarvan de jongeren ten minste twaalf volledige schooljaren één of meer scholen heeft bezocht.


Daarna volgt een kwalificatieplicht tot 18 jaar.

Wat is de kwalificatieplicht en wanneer begint en eindigt deze?

Onder een starkwalificatie wordt verstaan een diploma op havo, vwo-, of mbo-niveau 2 of hoger. Jongeren zijn na afloop van hun volledige leerplicht kwalificatieplichtig tot aan hun achttiende verjaardag. Dit betekent dat zij tot aan hun achttiende verjaardag moeten werken aan het behalen van een startkwalificatie. Een startkwalificatie geeft de minimale opleiding aan die een jongere nodig heeft om succesvol de arbeidsmarkt op te gaan.

Geldt de kwalificatieplicht ook voor jongeren met een (ernstige) leerbeperking?

De kwalificatieplicht geldt niet ten aanzien van jongeren die in het bezit zijn van een getuigschrift of een schooldiploma praktijkdiploma zoals bedoeld in artikel 29a van de Wet op het voortgezet onderwijs. De kwalificatieplicht geldt ook niet ten aanzien van jongeren die een indicatie hebben voor een school voor speciaal onderwijs of voortgezet speciaal onderwijs voor zeer moeilijk lerende kinderen (ZMLK - zeer moeilijk lerende kinderen).

Met andere woorden: jongeren met een indicatie voor Praktijkonderwijs of ZMLK zijn na afloop van hun volledige leerplicht niet kwalificatieplichtig. Voor jongeren met een praktijkindicatie geldt dat zij dan wel in het bezit moeten zijn een getuigschrift of een schooldiploma praktijkdiploma.

Voldoet u aan de Leerplichtwet als uw kind thuis studeert of onderwijs op afstand volgt?

Nee. In Nederland is de leerplicht gekoppeld aan een schoolplicht. Kinderen zijn dus verplicht om fysiek op een school of onderwijsinstelling aanwezig te zijn. Zelfs ouders met een onderwijsbevoegdheid mogen hun kinderen dus niet zomaar thuis onderwijs geven.

Met thuisonderwijs, e-learning en/of onderwijs op afstand voldoen ouders en jongeren niet aan de Leerplichtwet, tenzij ouders zijn vrijgesteld van de inschrijfplicht op grond van artikel 5 onder b van de Leerplichtwet. Een leer- of kwalificatieplichtige jongere mag deze opleidingen dus niet volgen als volledig dagonderwijs. Wanneer de jongere de leeftijd van 18 heeft bereikt, mag hij/of zij wel een thuisstudie volgen in plaats van regulier dagonderwijs.

Voldoet u aan de Leerplichtwet als uw kind naar een particuliere onderwijsinstelling gaat?
Ouders voldoen aan de Leerplichtwet als hun kind op een particuliere school is ingeschreven die erkend is door de Onderwijsinspectie. De leerplichtambtenaar kan de inspectie vragen onderzoek te doen naar een nog niet erkende school. Ouders voldoen dus niet aan de Leerplichtwet als hun kind is ingeschreven op een school die niet erkend is door de Onderwijsinspectie.
Mag u samen met uw kind een sabbatical houden of een op wereldreis gaan?

Nee, dat mag niet. Leerplichtige kinderen moeten elke dag naar school als het geen vakantie is. Een wereldreis is voor de Leerplichtwet geen reden om verlof of vrijstelling te geven . Ook niet als ouders zelf over een onderwijsbevoegdheid beschikken en ook niet als school bereid is om werk mee te geven. In Nederland is de leerplicht namelijk gekoppeld aan een schoolplicht.

Een sabbatical of een wereldreis vallen niet onder de wetsartikelen "vakantieverlof" en ook niet onder "gewichtige omstandigheden".

Moet uw kind verplicht mee op schoolreis of schoolkamp?

Dat hangt er vanaf. De school kan een schoolreis verplicht stellen indien aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

  • de school moet duidelijk aan ouders hebben gecommuniceerd dat leerlingen verplicht zijn om aan de schoolreis deel te nemen. In dat geval is de schoolreis onderdeel van het lesprogramma;
  • deelname is niet afhankelijk van een financiële bijdrage van de ouders. Als ouders voor het schoolreisje moet betalen zodat hun kind meekan, dan kan het schoolreisje niet verplicht zijn.

De school moet kinderen die niet meegaan een alternatief programma aanbieden. Een kind is dus niet vrij als het niet meegaat. Schoolactiviteiten die 's avonds of 's nachts plaatsvinden kunnen ook nooit verplicht zijn, ook niet als hier geen vergoeding voor wordt gevraagd.

Mogen kinderen af en toe vrij nemen om topsport te beoefenen of om iets met hun andere bijzondere talenten te doen?

De Leerplichtwet biedt geen vrijstellingsmogelijkheden voor jongeren met bijzondere talenten om lessen te verzuimen om iets met deze talenten te doen. Binnen de reguliere onderwijswetgeving kan de school afspraken maken met ouders en/of jongere over vrijstelling van verplichte deelname aan bepaalde onderwijsactiviteiten (Wet op het primair onderwijs, artikel 41 en Wet op het voortgezet onderwijs, artikel 11d). Dit zijn structurele afspraken die jaarlijks bij het begin van het schooljaar worden gemaakt. Spontane en/of incidentele verzoeken om te mogen verzuimen vallen hier niet onder. Het belang van het behalen van een diploma staat voorop.

Voor topsporters geldt, dat zij zich wellicht beter kunnen inschrijven op een school voor voortgezet onderwijs, de zogenoemde LOOT-scholen (Landelijk Overleg Onderwijs en Topsport). Op deze scholen wordt hun sport in het regulier onderwijs geïntegreerd. Voor jeugdvoetballers bestaan aparte afspraken met de Betaalde Voetbalorganisaties.

Moeten meisjes die zwanger zijn of moeder zijn geworden ook naar school?

Leer- of kwalificatieplichtige meisjes moeten gewoon naar school. Wel hebben zij recht op dezelfde periode van bevallings- en zwangerschapsverlof als werkende vrouwen. Na het zwangerschapsverlof moet het meisje weer terug naar school. Als zij nog volledig leerplichtig is dan moet ze hele dagen naar school. Als ze kwalificatieplichtig is kan zij school combineren met werken.

Is een gehuwde minderjarige ook leer- of kwalificatieplichtig?

Als een jongere onder de leeftijd van achttien door een huwelijk meerderjarig is geworden, blijf deze op grond van zijn of haar kalenderleeftijd volledig leerplichtig of kwalificatieplichtig. Echter, niet de ouders van de jongere, maar de jongere zelf is dan verantwoordelijk voor het inschrijven en het regelmatig bezoeken van de school of onderwijsinstelling. Zonodig kan dus proces-verbaal worden opgemaakt als de jongere niet aan de Leerplichtwet voldoet.

Valt een jongere die onder de Vreemdelingenwet valt of illegaal in Nederland verblijft ook onder de Leerplichtwet?

Iedere inwoner van Nederland die jonger is dan 18 jaar, en dus ook elke in ons land verblijvende vreemdeling die jonger is dan 18 jaar, moet - ongeacht zijn of haar verblijfsstatus - tot het onderwijs worden toegelaten.

Een (alleenstaande) minderjarige asielzoeker of een jongere die illegaal in ons land verblijft, valt dus gewoon onder de Leerplichtwet, met alle rechten en plichten van dien. Dit geldt zowel voor het basisonderwijs als het voortgezet onderwijs.
Een directeur of leerplichtambtenaar is overigens niet verplicht om een onrechtmatig in ons land verblijvende vreemdeling te melden bij de vreemdelingendienst of justitie.


Schoolverzuim

Welke soorten schoolverzuim bestaan er?

Schoolverzuim kan worden verdeeld in absoluut verzuim en relatief verzuim. We spreken van absoluut verzuim als jongeren niet zijn ingeschreven bij een school of onderwijsinstelling zoals bedoeld in de Leerplichtwet, terwijl zij niet zijn vrijgesteld van deze verplichting. Hiervoor ligt de verantwoordelijkheid bij de ouders.

Relatief verzuim houdt in dat een leerplichtige leerling wel op een school staat ingeschreven, maar de school niet regelmatig (conform de lesrooster) bezoekt. Degene die het gezag uitoefent en degene die zich met de feitelijke verzorging van een jongere heeft belast, is hiervoor verantwoordelijk. Daarnaast zijn jongeren vanaf 12 jaar ook zelf verantwoordelijk voor hun schoolgang (en kunnen dus ook strafrechtelijk worden vervolgd).

Relatief verzuim kent twee vormen: signaal verzuim en luxeverzuim. Bij signaal verzuim is het verzuim te wijten aan achterliggende problemen bij de leerling. We spreken van luxeverzuim als een leerling verzuimt vanwege extra vakantie buiten de schoolvakanties, zonder dat hiervoor officieel toestemming is verleend.

Wanneer wordt schoolverzuim gemeld bij de leerplichtambtenaar?
Verzuim van meer dan 1/8 lestijd gedurende vier weken (ca. 3 schooldagen/16 lesuren) moet door de schooldirectie altijd bij de leerplichtambtenaar van de woongemeente van de betreffende leerling worden gemeld. Omdat kortdurend verzuim het begin kan zijn van langdurig en structureel verzuim is het wenselijk dat ook verzuim dat korter dan drie dagen heeft geduurd, te melden. De melding wordt dan geregistreerd.
Is te laat komen ook een vorm van ongeoorloofd schoolverzuim?

Ja, te laat komen zonder geldige reden is ook ongeoorloofd schoolverzuim. Te laat komen is onnodig. Het getuigt van een gebrek aan respect voor de leerkracht en de medeleerlingen en bovendien geeft het blijk van een lakse werkhouding. De school zal bij te laat komen de eerste keren zelf strafmaatregelen nemen. De leerling moet dan bijvoorbeeld terugkomen na schooltijd. Als een leerling zes keer in een schooljaar te laat komt, zal de school een waarschuwingsbrief naar ouders en jongere sturen met de mededeling dat de leerplichtambtenaar zal worden ingeschakeld als het verzuim voortduurt.

Als het verzuim vervolgens oploopt tot negen keer te laat (in een schooljaar) zal de school een officiële melding doen bij de leerplichtambtenaar. Ouders en jongere worden dan opgeroepen voor een gesprek. Er worden dan duidelijke afspraken gemaakt en meestal wordt de zaak dan afgedaan met een officiële waarschuwing.

Als het verzuim daarna nog niet stopt, zal de school, zodra de drempel van twaalf keer te laat is bereikt, weer een melding doen bij de leerplichtambtenaar. De leerplichtambtenaar zal dan proces-verbaal opmaken.

Wat kunnen de gevolgen zijn van ongeoorloofd schoolverzuim?

Een leerplichtambtenaar zal na een verzuimmelding altijd ouders en jongere (vanaf 12 jaar) oproepen voor een leerplichtgesprek. Ook wanneer uit de leerplichtadministratie blijkt dat een niet vrijgestelde jongere niet op een school of onderwijsinstelling is ingeschreven, zullen ouders en jongere een uitnodiging ontvangen voor een gesprek. Bij luxeverzuim worden alleen de ouders opgeroepen.
De leerplichtambtenaar kan onder andere:

  • een officiële waarschuwing geven;
  • proces-verbaal opmaken en deze doorsturen naar Bureau Halt (bij licht schoolverzuim en geen zorgsignalen);
  • proces-verbaal opmaken en deze doorsturen naar het Openbaar Ministerie. Doorgaans gaat er dan ook een melding naar de Raad van de Kinderbescherming;
  • een zorgmelding doen bij Veilig Thuis, het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling (rechtstreeks of via het wijkteam) of de jongere aanmelden bij de Beschermingstafel. Hierbij zijn Jeugdbescherming Gelderland, de William Schrikkergroep, het Leger des Heils, de Raad van de Kinderbescherming en Veilig Thuis betrokken.
    Andere interveniërende stappen zijn ook mogelijk, zoals het aanmelden bij FORZA. Dit is een gezamenlijke aanpak van Jeugdbescherming Gelderland, de William Schrikker Stichting, Jeugdbescherming & Jeugdreclassering en het Leger des Heils. Binnen deze organisaties voeren jeugdbeschermers met expertise in de jeugdbescherming deze preventieve aanpak uit om schooluitval te voorkomen;
  • een melding doen in de Verwijsindex. Dit is een digitaal systeem waarin professionals een signaal kunnen afgeven dat zij zich zorgen om een kind maken. Wanneer meerdere professionals een signaal afgeven over hetzelfde kind, is dat in de Verwijsindex te zien. Zo kunnen professionals overleggen hoe ze een kind samen sneller en beter kunnen helpen. Voor meer informatie kunt u onder meer de volgende webpagina bezoeken: http://www.verwijsindexgelderland.nl/
  • een melding doen aan de Sociale Verzekeringsbank, waardoor de kinderbijslag (tijdelijk) wordt stopgezet.
Mag een kind van school als het een verkeerde school of opleiding heeft gekozen?
Nee, dit mag alleen bij inschrijving op een andere school. Midden in het schooljaar is dat meestal niet mogelijk. In dat geval moet de jongere dus gewoon het schooljaar afmaken. Wel kan de jongere afspraken met zijn school maken over de wijze hoe het jaar zinvol kan worden afgemaakt. Ook kan de school helpen om een (betere) keuze te maken voor een nieuwe school na de zomer.
Wat doet de leerplichtambtenaar indien er twijfels zijn over de rechtmatigheid van het ziekteverzuim van een kind?

Als een kind ziek is hoeft het niet naar school. Wel zijn ouders (of verzorgers of voogden) verplicht om het kind direct ziek te melden op school. Doet u dat niet, dan zal de school het ziekteverzuim registreren als ongeoorloofd schoolverzuim. Uiteraard mag u uw kind alleen ziek melden als de aard van de klachten dusdanig ernstig is dat schoolgang redelijkerwijs niet mogelijk is. Ouders en jongere dienen hier kritisch mee om te gaan.

Team Leerplicht regio rivierenland heeft afspraken gemaakt met scholen om jongeren die lang of vaak worden ziek gemeld, bij de schoolarts (jeugdarts GGD) te melden. De schoolarts zal dan onderzoeken of het ziekteverzuim rechtmatig is. Daarbij is de vraag leidend of de hoeveelheid ziekteverzuim in een redelijke verhouding staat tot de medische klachten van de jongere. Als dat niet het geval is zal de schoolarts het ziekteverzuim als onrechtmatig, dus ongeoorloofd, aanmerken. In dat geval zal de school een melding doen bij de leerplichtambtenaar van ongeoorloofd schoolverzuim.
Als het ziekteverzuim wel rechtmatig is, kan de schoolarts u en uw kind advies geven of doorverwijzen naar specialistische hulp.

Sommige regio's/scholen  maken gebruik van de M@ZL methodiek (Medische Advisering Ziekgemelde Leerling). Dit is een effectieve methodiek voor een integrale aanpak van ziekteverzuim bij scholieren, waarbij de mentor, de jeugdarts, de ouder, het kind en leerplichtambtenaar samen werken aan de weg terug naar school. De betrokken partijen handelen vanuit hun gezamenlijke zorg, ieder vanuit zijn eigen rol.


Handhaving

De leerplichtambtenaar maakt proces-verbaal op. Wat houdt dat in?

Als een leerplichtambtenaar proces-verbaal opmaakt dan betekent dit dat de betrokken jongere en/of zijn ouders "officieel gehoord" worden. Dit gebeurt door een leerplichtambtenaar die tevens buitengewoon opsporingsambtenaar is. Als de behandelend leerplichtambtenaar* niet over een opsporings-bevoegdheid beschikt zal het verhoor door een collega worden gedaan die wel daartoe bevoegd is. Hiervoor krijgen ouders en jongere meestal een schriftelijke uitnodiging. Ouders en jongere dienen beiden een geldig en origineel identiteitsbewijs mee te brengennaar het verhoor, zodat de opsporingsambtenaar officieel hun identiteit kan vaststellen.

De leerplichtambtenaar kan tegen de jongere (vanaf 12 jaar) en/of ouders proces-verbaal opmaken. Hij/zij houdt daarbij rekening met de verwijtbaarheid van de betrokkenen. Met andere woorden: is het verzuim de schuld van de jongere of de schuld van de ouders of van allebei?
De verwijtbare jongere en/of ouder(s) worden gehoord als verdachte. Het komt echter ook vaak voor dat (één van) de ouders als getuige wordt gehoord. Ook de school of een andere betrokkene kan door de opsporingsambtenaar als getuige gehoord worden.

Het proces-verbaal van verhoor wordt vervolgens tezamen met het proces-verbaal van aangifte (die door de behandelend leerplichtambtenaar wordt opgemaakt) door de opsporingsambtenaar doorgestuurd naar Bureau-Halt of naar het Openbaar Ministerie. In het laatste geval zal door de behandelend leerplichtambtenaar tevens een melding worden gedaan in de Verwijsindex. Dit is een digitaal systeem waarin professionals een signaal kunnen afgeven dat zij zich zorgen om een kind maken. Wanneer meerdere professionals een signaal afgeven over hetzelfde kind, is dat in de Verwijsindex te zien. Zo kunnen professionals overleggen hoe ze een kind samen sneller en beter kunnen helpen. Voor meer informatie kunt u onder meer de volgende webpagina bezoeken: http://www.verwijsindexgelderland.nl.

* De behandelend leerplichtambtenaar is de leerplichtambtenaar van uw eigen woongemeente. Dit is doorgaans de leerplichtambtenaar die tot dusver uw zaak in behandeling heeft genomen en waarmee u reeds één of meerdere gesprekken heeft gevoerd.

Wat houdt een Halt-afdoening in?

Als er sprake is van licht schoolverzuim terwijl er geen zorgsignalen zijn én de jongere nog niet eerder met politie, justitie of Bureau Halt in aanraking is geweest, zal de leerplichtambtenaar doorgaans de jongere een Halt-afdoening aanbieden. Het proces-verbaal wordt dan ter afhandeling naar Bureau Halt gestuurd. Als ouders en/of jongere daar niet mee akkoord gaan, wordt het proces-verbaal naar justitie gestuurd. Jongeren van 16 en 17 jaar mogen zélf kiezen of zij akkoord gaan met een Halt-afdoening. Voor kinderen jonger dan 16 jaar is ook de toestemming van ouder(s) nodig. Bureau Halt beslist of een zaak al dan niet in behandeling wordt genomen.

Het voordeel van een Halt-afdoening is dat de jongere buiten het justitieel traject blijft en dus ook geen strafblad krijgt. Bovendien valt de straf meestal lichter uit.

De jongere mag tijdens het Halt-traject vanzelfsprekend niet weer te laat komen of anderszins verzuimen. Bovendien moet de jongere de door Halt opgelegde taak- en/of leerstraf op goede wijze afronden. Doet de jongere dat niet, dan wordt de zaak alsnog doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie. Voor meer informatie kunt u surfen naar: http://www.halt.nl/

Wat gebeurt er als een proces-verbaal naar het Openbaar Ministerie wordt gestuurd?

Als de leerplichtambtenaar het proces-verbaal naar het Openbaar Ministerie stuurt, zal de Officier van Justitie bepalen of ouders en/of jongere voor de rechter moeten verschijnen. Het Openbaar Ministerie kan echter ook zelf een transactievoorstel doen, waarmee de strafzaak wordt afgedaan. De jongere en/of ouders hoeven dan niet meer voor de rechter verschijnen. Het voorstel wordt tijdens een speciale zitting gedaan, waarbij geen rechter aanwezig is. Bij minderjarige verdachten heeft men het over een OTP-zitting (Oproep Ten Parkette). De Officier van Justitie zal tijdens deze zitting een strafvoorstel doen van maximaal zestig uur. Het voorstel kan bijvoorbeeld bestaan uit het aanbieden van een werkstraf of een leertraject.

Alle andere (niet-geseponeerde) leerplichtzaken worden aan de kinderrechter voorgelegd. In veel gevallen doet de Raad van de Kinderbescherming voorafgaande aan de zitting een onderzoek. De raadsvertegenwoordiger zal tijdens de zitting de rechter adviseren over een passende straf. Tijdens de zitting is de leerplichtambtenaar ook aanwezig om de zaak vanuit leerplichtperspectief toe te lichten. Als er een gezinsvoogd of een jeugdreclasseerder bij de jongere is betrokken, zal hij of zij doorgaans ook ter zitting aanwezig zijn. De zitting zelf is overigens niet openbaar.
Enkele weken voor de zitting ontvangen ouders en jongere een dagvaarding waarop staat op welke datum en tijd zij voor de rechter moeten verschijnen. Beide ouders dienen bij de zitting aanwezig te zijn, ook indien er sprake is van een echtscheiding.

Als ook tegen ouders proces-verbaal is opgemaakt, riskeren zij bijvoorbeeld een boete. Jongeren krijgen doorgaans geen boete, maar een taakstraf. Soms wordt als bijzondere voorwaarde jeugdreclassering aangesteld. Ook komt het voor dat de rechter een Voorlopige Onder Toezicht Stelling uitspreekt (VOTS). Soms wordt de zaak tijdens een Combizitting behandeld, bijvoorbeeld omdat meerdere zaken van dezelfde jongere op hetzelfde moment worden behandeld. Dit kan een combinatie zijn van een leerplichtzaak en een gepleegd misdrijf, een combinatie van leerplichtzaak en een Onder Toezicht Stelling (OTS) etc.

Rivierenland behoort tot het reguliere werkterrein van het Arrondissementsparket Oost-Nederland, dat de Rechtbank Overijssel (locaties Zwolle en Almelo) en de Rechtbank Gelderland (Locatie Arnhem en Zutphen) bedient. Regio Rivierenland valt onder de Rechtbank Gelderland; de leerplichtzittingen worden  in het Paleis van Justitie aan de Eusebiusbinnensingel 28, 6811 BX in Arnhem gehouden.


Toelating, schorsing en verwijdering

Moet een school een kind na aanmelding toelaten?

Een school moet uw kind in principe toelaten. Er zijn echter drie geldige redenen voor een school om een kind te weigeren:

  • de school kan, gelet op de eventuele beperkingen van uw kind, niet de zorg en het onderwijs bieden dat het kind nodig heeft;
  • de school of de klas/groep is vol;
  • er dreigt ernstige verstoring van de rust en orde op school als uw kind wordt toegelaten;

Deze drie redenen gelden voor alle scholen: zowel voor bijzondere* als voor openbare scholen.
Daarnaast mag een bijzondere school uw kind weigeren vanwege godsdienstige of levensbeschouwelijke opvattingen. Een openbare school mag uw kind op grond van deze reden niet weigeren.

Scholen moeten hun aannamebeleid van leerlingen schriftelijk vastleggen en bekendmaken. U kunt bezwaar maken tegen de weigering uw kind toe te laten. Eerst bij de school zelf en daarna, als u dat nodig vindt, bij de rechtbank en Raad van State.

Voor het mbo gelden afwijkende regels:
Een jongere wordt in principe toegelaten tot de mbo-opleiding van zijn of haar keus als hij/zij voldoet aan de volgende voorwaarden:

  • De jongere is uiterlijk op 1 april aangemeld bij de opleiding;
  • De jongere voldoet aan de vooropleidingseisen;
  • De jongere neemt deel aan de verplichte intakeactiviteiten, zoals bijvoorbeeld het voeren van een gesprek of het volgen van een proefles.

Er zijn uitzonderingen waarbij een mbo-opleiding een jongere mag weigeren bij de aanmelding, ook als de jongere op tijd is aangemeld. Dit is bijvoorbeeld het geval als er meer aanmeldingen voor een opleiding zijn dan plekken.

Als de jongere pas na 1 april is aangemeld, mag de opleiding de jongere weigeren. Het is dus belangrijk dat de jongere zich op tijd aanmeldt, ook als hij/zij nog niet precies weet welke opleiding hij/zij wil gaan doen. De studiekeuzeadvies die de jongere krijgt kan hem of haar helpen bij het maken van de juiste keuze.

Sommige opleidingen mogen aanvullende eisen stellen waaraan een student moet voldoen, zoals sport- en dansopleidingen.

In de meeste gevallen is een mbo-instelling verplicht om de student een andere opleiding aan te bieden als deze niet kan worden ingeschreven aan de opleiding van zijn of haar voorkeur.

Tot slot zijn er ook nog inschrijvingseisen. Denk daarbij aan het overleggen een kopie van je diploma van je vooropleiding en een bewijs van betaling van les- of cursusgeld. Ook moet de onderwijsovereenkomst worden ondertekend.

* Bijzondere scholen zijn scholen die uitgaan van een bepaalde religie of levensbeschouwing, bijvoorbeeld protestants-christelijke, rooms-katholieke en islamitische scholen.

Waar moet een school zich aan houden m.b.t. toelaten, schorsen en verwijderen van een leerling?
Een schoolbestuur moet zich in ieder geval aan de wettelijke voorschriften houden met betrekking tot het toelaten, schorsen of verwijderen van een leerling. Daarnaast is het mogelijk dat aanvullende voorschriften zijn opgesteld; die gelden dan alleen voor de scholen die onder dat bestuur vallen. Op iedere school moet een schoolplan aanwezig zijn waarin onder andere is aangegeven hoe de school met het bovenstaande omgaat.
Wat is de rol van de leerplichtambtenaar bij schorsingen?

In principe speelt de leerplichtambtenaar geen rol bij schorsingen. Echter, indien leerlingen meer dan één keer worden geschorst, kan de leerplichtambtenaar een leerling en zijn ouders oproepen voor een gesprek.

Schorsingen van twee tot en met vijf schooldagen worden via de directeur van de betreffende school direct aan de Onderwijsinspectie kenbaar gemaakt. Ook de leerplichtambtenaar wordt op de hoogte geld van de schorsing.

Mag een kind door de school worden geschorst?

Ja, een kind mag door school worden geschorst. Als leerlingen niet langer op school te handhaven zijn, bijvoorbeeld omdat ze onhandelbaar zijn of regelmatig geweld gebruiken, dan kunnen ze worden geschorst of zelfs worden verwijderd van school. Schorsing houdt in dat een leerling tijdelijk geen toegang heeft tot de school waar hij is ingeschreven. Een schorsing duurt maximaal vijf schooldagen. Daarna moet worden bekeken of de omstandigheden nog steeds zo zijn als toen de schorsing werd uitgesproken, of dat ze, bijvoorbeeld na de ‘afkoelingsperiode’ of bemiddelingsgesprekken, zijn gewijzigd waardoor de schorsing kan worden beëindigd.

Het is de directeur niet toegestaan een leerling aansluitend opnieuw te schorsen voor hetzelfde feit.

Op het besluit tot schorsing van een openbare school is de Algemene wet bestuursrecht van toepassing.

Een uitzondering op de maximale duur van een schorsing vormt de schorsing die ingaat, terwijl er overleg gaande is over de definitieve verwijdering van een leerling. De schorsing duurt in dat geval net zo lang als de tijd die nodig is om over de eventuele verwijdering te beslissen. Het is wel de bedoeling van de wetgever dat ook hier het belang van de leerling steeds in het oog wordt gehouden.

De directeur (het bevoegd gezag) informeert de leerling en zijn of haar ouders in ieder geval schriftelijk over:

de reden en duur van de schorsing;
de mogelijkheid van bezwaar;de manier waarop dit bezwaar kenbaar gemaakt moet worden.
In een ongewone, spoedeisende situatie kan het schriftelijke besluit tot schorsing later volgen. De school moet leerling en ouders wel zo spoedig mogelijk horen.

Kunnen ouders bezwaar aantekenen tegen de schorsing van hun kind?

Ouders kunnen bezwaar aantekenen tegen de schorsing van hun kind. Ouders moeten binnen een termijn van zes weken een bezwaarschrift indienen bij het bevoegd gezag van de school. Het bevoegd gezag moet hier binnen vier weken op reageren. In de brief die ouders van de directeur c.q. het bevoegd gezag staat overigens ook op welke wijze dit bezwaar kenbaar moet worden gemaakt.

Wat is het verschil tussen een schorsing en een interne schorsing?
Het komt regelmatig voor dat scholen leerlingen een zogenaamde "interne schorsing" opleggen. De leerling komt dan wel op school, maar krijgt andere lestaken opgelegd in plaats van het reguliere lesrooster. In deze gevallen hoeft geen melding te worden gedaan aan de onderwijsinspectie, omdat het geen formele schorsing betreft. De leerplichtambtenaar speelt hierin dus ook geen rol.
Mag een kind door de school worden verwijderd?

Ja. Voor de verwijderingsprocedure gelden strikte wettelijke eisen, die per onderwijssector verschillen. Er zijn ook verschillen tussen het openbaar en het bijzonder onderwijs.

In elk geval gelden de volgende regels:

  • De beslissing tot verwijdering wordt door het schoolbestuur genomen;
  • De beslissing over de verwijdering wordt schriftelijk meegedeeld aan de ouders, waarbij de redenen voor de verwijdering erbij worden vermeld;
  • In deze schriftelijke mededeling wordt ook vermeld op welke wijze, bij wie en binnen welk termijn  tegen de beslissing bezwaar kan worden gemaakt;
  • Voorafgaand aan een verwijdering kan een leerling maximaal één week worden geschorst;
  • Een definitieve verwijdering kan pas worden doorgevoerd als school een andere school heeft gevonden die bereid is de leerling toe te laten.

Per onderwijssector gelden er nog aanvullende bepalingen.

Kunnen ouders bezwaar aantekenen tegen een voorgenomen beslissing tot verwijdering?

Ja. Ouders kunnen binnen zes weken schriftelijk bezwaar maken bij het schoolbestuur tegen het verwijderingsbesluit of tegen de schriftelijke mededeling van school dat de school voornemens is de leerling te verwijderen. Het schoolbestuur moet binnen vier weken beslissen op dat bezwaar. Als ouders naast het bezwaar ook een geschil hebben voorgelegd aan de Geschillencommissie passend onderwijs, neemt het schoolbestuur pas een beslissing op het bezwaar nadat de Commissie een oordeel heeft uitgesproken. Daarnaast gelden er ook nog aanvullende bepalingen per onderwijssector. 

Geschillen over de definitieve verwijdering van een leerling kunnen worden voorgelegd aan de Geschillencommissie passend onderwijs (GPO), ook als er nog geen sprake is van een verwijderingsbeslissing. Deze commissie toetst inhoudelijk of er voldoende grond is voor de verwijdering en of de verwijderingsprocedure op de juiste manier gevolgd is. Het geschil moet worden voorgelegd binnen zes weken na de (voorgenomen) verwijderingsbeslissing, of nadat duidelijk werd dat de leerling niet meer welkom is. De GPO geeft binnen 10 weken een oordeel over het geschil. De Commissie brengt een advies uit dat niet bindend is voor het schoolbestuur, maar het advies weegt wel zwaar.

Als de school is aangesloten bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs (KLC) kunnen ouders een klacht over de gang van zaken rond verwijdering aan deze commissie voorleggen. In de schoolgids staat bij welke klachtencommissie de school is aangesloten. De LKC brengt een advies uit aan het schoolbestuur, met daarin een oordeel over de gegrondheid van de klacht. De Commissie kan ook aanbevelingen doen. Het bestuur moet binnen vier weken aan de Commissie en aan de ouders laten weten of zij het oordeel van de klachtencommissie deelt. Daarbij geeft de Commissie tevens aan of zij maatregelen gaat nemen.


Toelaatbaarheidsverklaring en passend onderwijs

Kan school zonder toestemming van ouders een toelaatbaarheidsverklaring aanvragen?

In veel gevallen komen ouders en school samen tot de conclusie dat een kind meer nodig heeft dan het reguliere onderwijs kan bieden. Als school en ouders echter niet op één lijn zitten (en ouders willen geen toestemming geven of willen de aanmelding  niet ondertekenen) dan kan  school ook zonder toestemming van ouders een toelaatbaarheidsverklaring aanvragen bij het Samenwerkingsverband. De school moet dan wel kunnen aantonen dat zij gesprekken met de ouders heeft gevoerd over de noodzaak van een verwijzing en de grenzen waar zij tegenaan loopt in de begeleiding van de leerling.

Mag een school een leerling verwijderen nadat er een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) is afgegeven als ouders bezwaar maken?

Ja, dat mag. Zodra een andere school bereid is om de leerling toe te laten mag de school de leerling verwijderen. Als ouders in bezwaar gaan tegen de TLV dan maakt dat voor het proces niet uit. De huidige school hoeft de leerling dus niet nog toe te laten totdat het bezwaarschrift is afgehandeld.  Een bezwaar schorst namelijk de werking van een besluit niet. De TLV blijft dus geldig, totdat er naar aanleiding van het bezwaar een nieuw besluit is genomen, of de TLV blijft geldig omdat het bezwaar ongegrond is. Een schorsing is in dit geval niet nodig; de school kan overgaan tot verwijdering.
Als ouders hun kind niet op een andere school inschrijven zijn zij verwijtbaar. In dat geval kan de leerplichtambtenaar proces-verbaal opmaken vanwege overtreding van de leerplichtwet.


Extra verlof

Wanneer is extra vakantieverlof buiten de schoolvakanties mogelijk?

Alleen in gevallen waarin de specifieke aard van de werkzaamheden van (één van) de ouders het onmogelijk maakt om in de schoolvakanties op vakantie te gaan, kan eenmalig (aaneengesloten) voor maximaal tien schooldagen per schooljaar extra vakantie worden verleend.

Ter verduidelijking: het betreft hier beroepen, waarvan nadrukkelijk kan worden aangetoond, dat de bulk van het inkomen in de vakantieperiodes wordt verdiend. Denk bijvoorbeeld aan het beroep “strandtenthouder” en sommige beroepen in de horeca en agrarische sector (voor zover ouders niet in loondienst zijn).

Het feit dat ouders simpelweg geen vrij kunnen krijgen van hun werkgever(s) is in het kader van de Leerplichtwet geen reden voor extra verlof, zelfs niet als hiervoor een verklaring van de werkgever wordt verstrekt. Als ouder(s) geen vrij van hun werk kunnen krijgen gedurende de schoolvakanties dienen zij hierover met hun werkgever te onderhandelen. Het probleem kan echter niet op school en/of leerplicht worden afgewenteld.

Op welke wijze kunnen ouders een aanvraag doen voor extra vakantieverlof buiten de schoolvakanties?

Veel ouders denken dat een simpele mededeling aan de school voldoende is. Toestemming voor extra vakantieverlof moet echter schriftelijk worden aangevraagd bij de schoolleiding. De school is beslissingsbevoegd! School dient zijn besluit vanzelfsprekend te maken binnen de kaders van de wet.

De rol van de leerplichtambtenaar bij extra vakantieverlof is adviserend, controlerend en handhavend. De leerplichtambtenaar kan de school dus niet "overrulen". Als de aanvraag voldoet aan de eisen die de wet stelt, kan de school ouders maximaal tien dagen aaneengesloten extra vakantieverlof per schooljaar toestaan. Extra vakantieverlof in de eerste twee schoolweken na de zomervakantie is niet toegestaan.
Indien het verlof aansluit op een reguliere vakantie (bijvoorbeeld de herfstvakantie) zal de school ouders maximaal het aantal dagen toekennen dat leidt tot een vakantie van twee weken. Indien de herfstvakantie dus een week duurt, kunnen ouders maximaal aansluitend een week vakantieverlof krijgen. De reden hiervoor is dat de wetgever elk gezin de gelegenheid wil bieden om op zijn minst twee weken aaneengesloten gezamenlijk vakantie te vieren.

De schriftelijke aanvraag voor verlof moet ruim tevoren - minimaal twee maanden -worden ingediend, tenzij ouders kunnen aangeven waarom dat niet mogelijk was. Deze termijn is nodig om tijd te creëren voor overleg en/of een eventuele bezwaarprocedure.

De school dient het besluit schriftelijk aan de ouders mee te delen. In de brief moet de reden voor de toewijzing of afwijzing worden aangegeven. Verder moet in de brief worden aangegeven, dat ouders bezwaar kunnen indienen bij de schooldirectie tegen het genomen besluit (met vermelding van procedure en termijn).

Wat gebeurt er als ouders zonder toestemming van de schooldirectie tóch hun kind toch laten verzuimen vanwege vakantie?

Indien de school de aanvraag van ouders/verzorgers niet honoreert, dienen ouders/verzorgers zich hieraan te houden. Doen zij dat niet, dan is de school verplicht dit direct te melden aan de leerplichtambtenaar van de  woongemeente van de leerling. Ouders riskeren daarmee rechtsvervolging. Ouders kunnen niet 'in beroep' gaan bij de leerplichtambtenaar. De directeur van de school is immers beslissingsbevoegd, binnen de kaders die de wet stelt. De leerplichtambtenaar kan de schooldirecteur niet "overrulen". De rol van de leerplichtambtenaar is adviserend, controlerend en handhavend. Verlof dat wordt opgenomen zonder schriftelijke toestemming, wordt gezien als ongeoorloofd schoolverzuim en zal door de leerplichtambtenaar worden gemeld aan de Officier van Justitie.

Wanneer wordt een verzoek om extra vakantieverlof zeker afgewezen?

Een verzoek om extra vakantieverlof zal zeker worden afgewezen als het verzoek wordt gedaan op grond van onderstaande argumenten:

  • Vanwege het eerder vertrekken of later terugkomen van vakantie om de drukte op de wegen te vermijden;
  • Vanwege het tijdstip waarop het vakantieadres bereikt moet zijn;
  • Vakantie in een goedkope(re) periode of in verband met een speciale aanbieding;
  • Het ontbreken van andere boekingsmogelijkheden;
  • Eerder vertrek of latere terugkeer door (verkeers)drukte;
  • Het argument “mijn kind is nog jong”;
  • Het argument “vlak voor de vakantie wordt er toch bijna geen les meer gegeven”;
  • Het argument "mijn kind doet het uitstekend thuis en op school";
  • Een uitnodiging van een kennis of familielid om mee op vakantie te gaan buiten het seizoen.
  • Verlof aanvraag, omdat andere kinderen uit het gezin, familie of kinderen van bekenden waarmee op vakantie wordt gegaan al of nog vrij zijn;
  • Vakantie in verband met een gewonnen prijs;
  • Een uitnodiging van familie, vrienden en zakenrelaties om buiten de normale schoolvakantie op vakantie te gaan;
  • Familiebezoek in het buitenland.
Wat is verlof "vanwege gewichtige omstandigheden"?

De Leerplichtwet kent de mogelijkheid om extra verlof te verlenen wegens "gewichtige omstandigheden". Zo kan voor een huwelijk van bloed- of aanverwanten t/m de derde graad maximaal één dag verlof worden gegeven indien het huwelijk binnen de woonplaats wordt voltrokken en maximaal twee dagen wanneer het huwelijk buiten de woonplaats plaatsvindt. Een week extra vakantie vanwege het huwelijksjubileum van (groot)ouders is dus op grond van de wet daarentegen niet toegestaan.

Verdere omstandigheden die aanleiding kunnen geven tot het doen van een aanvraag voor extra verlof wegens gewichtige omstandigheden zijn bijvoorbeeld overlijdens tot en met de vierde graad en ziekte. De schooldirectie heeft een compleet overzicht van de omstandigheden die in aanmerking komen voor extra verlof met daarbij de maximale toelaatbare vrije dagen. De school is verplicht zich hieraan te houden!

Wat is verlof "vanwege andere gewichtige omstandigheden"?
De Leerplichtwet kent de mogelijkheid om extra verlof te verlenen wegens "andere gewichtige omstandigheden". Uitgangspunt bij "andere gewichtige omstandigheden" is, dat deze externe omstandigheden buiten de wil van de ouders en/of kind plaatsvinden. Bij meer dan tien dagen per jaar (in één keer of bij elkaar opgeteld) dient er sprake te zijn van een medische of sociale indicatie.
Op welke wijze kunnen ouders een aanvraag indienen voor verlof vanwege andere gewichtige omstandigheden?

Een aanvraag voor verlof op grond van andere gewichtige omstandigheden moet – als dat enigszins mogelijk is – minimaal tien dagen en liefst acht weken van tevoren bij de directeur of de leerplichtambtenaar worden ingediend. De beslissingsbevoegdheid valt uiteen in twee delen: tot en met tien dagen (in één keer of bij elkaar opgeteld) per jaar beslist de directeur van de school over het al dan niet toekennen van het verlof. Bij meer dan tien dagen beslist de leerplichtambtenaar, nadat hij of zij het hoofd heeft gehoord.

Ouders dienen het verzoek aan de directeur van de school te richten, via het daarvoor bestemde formulier (verkrijgbaar op school). Indien het verzoek de totale duur van tien schooldagen per jaar overschrijdt zal de directeur het verzoek doorsturen naar de leerplichtambtenaar.

Als het om verlof gaat van tien dagen of korter (aaneengesloten of verspreid in een schooljaar), kan de ouder worden verplicht documenten zoals een verhuisbericht, overlijdenskaarten en/of officiële uitnodigingen aan de schooldirecteur te overleggen. Bij aanvragen van meer dan tien dagen verlof moeten deze documenten in alle gevallen worden overlegd.

Als verlof noodzakelijk is om medische of sociale redenen (van het kind en/of de ouders), dan is hiervoor een medische verklaring nodig van een onafhankelijk arts of deskundige (dus niet de eigen huisarts of behandelende arts!).

Het formulier ten behoeve van een aanvraag voor extra verlof vanwege andere gewichtige omstandigheden vindt u onder het kopje “Vrijstellingen en vervangende leerplicht”. Let op: deze dient u te allen tijde in te leveren bij de schooldirectie. De directie zal vervolgens nagaan of de school dan wel de leerplichtambtenaar beslissingsbevoegd is. In het laatste geval zal de schooldirectie het formulier doorsturen naar de leerplichtambtenaar.

Wanneer wordt een verzoek om extra verlof vanwege andere gewichtige omstandigheden zeker afgewezen?

Een verzoek om extra verlof vanwege gewichtige omstandigheden wordt zeker afgewezen als het om één van de navolgende omstandigheden gaat:

  • Vakantie, familiebezoek in het buitenland;
  • Een familie-uitje of lang weekend;
  • Activiteiten van verenigingen waar kinderen lid van zijn, zoals een scouting- of voetbalkamp;
  • Als het gaat om één van de redenen/argumenten die ook reeds bij “aanvraag extra vakantieverlof” is vermeld.
Wat is verlof in verband met plichten die voortvloeien uit godsdienst of levensovertuiging?

Ouders hebben recht op verlof voor hun kind(eren) in verband met plichten die voortvloeien uit godsdienst of levensovertuiging. Per verplichting geeft de school één dag vrij, uitzonderingen daargelaten. Zo heeft u (indien u moslim bent) recht op één dag verlof i.v.m. het Suikerfeest.
Voor de volgende religieuze feestdagen verleent de school na correcte melding :

Joodse feestdagen: Joods Nieuwjaar (Rosj Hasjanah), Grote Verzoendag (Yom Kippoer), Loofhuttenfeest (Soekot), Vreugde der Wet (Simchat Thora), Feest van het Licht (Chanoeka), Lotenfeest (Poerim) , Joods paasfeest (Pesach) en het Feest van Gods Openbaring (Sjavout).

Christelijke feestdagen: Aswoensdag, Biddag voor gewas en arbeid, Dankdag voor gewas en arbeid. Carnaval heeft weliswaar een religieuze oorsprong, maar is geen religieus feest. Dit betekent dat een leerling geen verlof kan krijgen voor Carnaval. Pasen, Hemelvaart, Pinksteren en Kerst zijn nationale feestdagen in Nederland.

Islamitische feestdagen: Offerfeest (led-al-Adha), Islamitische Nieuwjaar (Al Hijra), De tiende dag (Asjoera), Geboortedag van de profeet Mohammed (Milad an-nabil), Hemelreis van de profeet Mohammed (Lailat al-Mi'ray), Nacht van de lotbezegeling (Lailat al-Bara'at) en het Suikerfeest (led-al-Fitr).

De meeste religieuze feestdagen vallen elk jaar op een andere dag. Voor de juiste data klik op http://www.beleven.org/feesten/. U kunt op deze site tevens de Hindoeïstische, Boeddhistische en Chinese feestdagen raadplegen.

Op welke wijze kunnen ouders een verzoek indienen voor verlof in verband met plichten die voortvloeien uit godsdienst of levensovertuiging?
Ouders kunnen hun verzoek schriftelijk indienen bij de schooldirectie van de school waar hun kind staat ingeschreven. De schooldirectie zal de aanvraag toetsen aan de wet en ouders schriftelijk en gemotiveerd informeren over de afwijzing of toewijzing.

Contact

Klik hier voor de directe contactgegevens van de leerplichtambtenaren.

Algemeen
T. 0344 638505
E. leerplicht-rmc@regiorivierenland.nl.
U krijgt dan contact met één van de administratief medewerksters van team Leerplicht Regio Rivierenland.